Η αρχαία ελληνική μυθολογία έχει βρει ανανεωμένη σημασία στη σύγχρονη ψυχολογία, προσφέροντας βαθιές εικόνες και κατανοήσεις για την ανθρώπινη ψυχή που εξακολουθούν να είναι εκπληκτικά επίκαιρες. Από τον Σίγκμουντ Φρόιντ έως τον Καρλ Γιουνγκ και τους σύγχρονους ψυχολόγους, οι μύθοι των αρχαίων Ελλήνων παρέχουν ένα πλούσιο σύμβολο γλώσσας για την περιγραφή ψυχολογικών φαινομένων και θεραπευτικών διαδικασιών.
Το πλέον γνωστό παράδειγμα είναι το Οιδιπόδειο σύμπλεγμα του Φρόιντ, που βασίζεται στον μύθο του Οιδίποδα του Σοφοκλή. Αυτή η θεωρία, παρόλο που έχει εξελιχθεί σημαντικά από την αρχική διατύπωσή της, εξακολουθεί να παίζει ρόλο στην κατανόηση της παιδικής ανάπτυξης και των σχέσεων εξουσίας μέσα στην οικογένεια. Ο μύθος του Οιδίποδα εξερευνά θέματα μοίρας, ενοχής, και των συνεπειών των πράξεων που ξεπερνούν τη συνείδηση.
Ο Καρλ Γιουνγκ ανέπτυξε την έννοια των αρχετύπων, καθολικών συμβόλων που υπάρχουν στο συλλογικό ασυνείδητο όλων των ανθρώπων. Πολλά από αυτά τα αρχέτυπα έχουν τις ρίζες τους στην ελληνική μυθολογία: η Μεγάλη Μητέρα (Δήμητρα, Γαία), ο Σοφός Γέρος (Ερμής ως οδηγός ψυχών), ο Ήρωας (Ηρακλής, Θησέας), και η Σκιά (σκοτεινές πτυχές της προσωπικότητας που συναντάμε στους αντιπάλους των μυθικών ηρώων).
Στη σύγχρονη ψυχοθεραπεία, ο μύθος του Νάρκισσου έχει δώσει το όνομά του στη ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας. Η ιστορία του νεαρού που ερωτεύτηκε την ανάκλασή του και πέθανε από αδυναμία αγάπης προς άλλους, περιγράφει με εκπληκτική ακρίβεια την ψυχολογία της υπερβολικής εγωκεντρικότητας και της αδυναμίας δημιουργίας πραγματικών σχέσεων.
Ο μύθος της Πανδώρας συμβολίζει την ανθρώπινη περιέργεια και τις ανεπιθύμητες συνέπειες των πράξεων μας. Στην ψυχοθεραπεία, το "κουτί της Πανδώρας" χρησιμοποιείται μεταφορικά για να περιγράψει τη διαδικασία της εξερεύνησης επώδυνων ή δύσκολων αναμνήσεων και συναισθημάτων που, παρόλο που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν, είναι απαραίτητα για την ψυχική υγεία και ανάπτυξη.
Η Ηλέκτρα, που εκδικήθηκε τον θάνατο του πατέρα της, έδωσε το όνομά της στο σύμπλεγμα της Ηλέκτρας, την αντίστοιχη του Οιδιπόδειου συμπλέγματος για τα κορίτσια. Αυτός ο μύθος εξερευνά τη σχέση μεταξύ κόρης και πατέρα και τον ρόλο της στη διαμόρφωση της θηλυκής ταυτότητας.
Ο μύθος του Σίσυφου, που καταδικάστηκε να σπρώχνει έναν βράχο στην κορυφή ενός βουνού για την αιωνιότητα, έχει γίνει σύμβολο της ανθρώπινης κατάστασης και της αναζήτησης νοήματος σε έναν φαινομενικά άσκοπο κόσμο. Ο φιλόσοφος Αλμπέρ Καμύ χρησιμοποίησε αυτόν τον μύθο για να εξερευνήσει την αντιμετώπιση του υπαρξιακού άγχους και της απελπισίας.
Σήμερα, πολλοί ψυχοθεραπευτές χρησιμοποιούν μυθολογικές αναφορές ως εργαλεία για να βοηθήσουν τους ασθενείς να κατανοήσουν τις δικές τους ψυχολογικές διαδικασίες. Οι μύθοι παρέχουν μια γλώσσα που υπερβαίνει τις πολιτισμικές και χρονικές διαφορές, αποκαλύπτοντας καθολικές αλήθειες για την ανθρώπινη εμπειρία που παραμένουν εκπληκτικά επίκαιρες χιλιάδες χρόνια μετά τη δημιουργία τους.