Όταν έφτασα στην Ικαρία, ένιωθα ότι κουβαλούσα μαζί μου όλη τη σκόνη της Αθήνας. Δούλευα μήνες χωρίς ανάσα, έτρωγα πρόχειρα και η ψυχική υγεία μου είχε αρχίσει να τρίβεται σαν σκοινί. Η φίλη μου η Μαρία, που είχε γυρίσει στο νησί για λίγο, μου είπε: «Αν θες ευεξία, εδώ θα τη βρεις. Αλλά πρέπει να ακούσεις το σώμα σου». Την πρώτη μέρα περπατήσαμε ως το χωριό. Παντού μυρωδιές από βότανα, και άνθρωποι που γελούσαν αργά, σαν να είχαν χρόνο.
Στο καφενείο, ο κύριος Λεωνίδας, ενενήντα οκτώ χρονών, μου έκανε χώρο στο τραπέζι του. «Εσύ είσαι ο Αθηναίος;» ρώτησε, κοιτάζοντάς με σαν γιατρός που εξετάζει ασθενή χωρίς στηθοσκόπιο. Του είπα πως είχα συχνά στομάχι βαρύ και έναν περίεργο πόνο στην πλάτη. «Η πρόληψη είναι πιο έξυπνη από τη θεραπεία», είπε. «Η διατροφή σου πώς είναι;» Κόμπιασα. Η Μαρία γέλασε: «Τον έπιασαν οι πίτσες και τα σουβλάκια». Ο Λεωνίδας κούνησε το κεφάλι. «Εδώ, η υγεία είναι καθημερινή συνήθεια, όχι έκτακτη απόφαση».
Την επόμενη μέρα, η Μαρία με πήγε σε έναν τοπικό γιατρό στο μικρό ιατρείο. Δεν ήταν νοσοκομείο, αλλά είχε την ησυχία που δεν βρίσκεις εύκολα στην πόλη. Ο γιατρός, ο κύριος Σπύρος, μου πήρε πίεση και με ρώτησε για ύπνο, άσκηση και άγχος. «Δεν μιλάμε μόνο για ιατρική», είπε. «Μιλάμε για τρόπο ζωής. Η γήρανση δεν είναι εχθρός, είναι διαδικασία. Το θέμα είναι να τη βοηθήσεις να πάει ομαλά». Του είπα πως φοβόμουν μια ασθένεια που “τρέχει” στην οικογένεια, καρδιά και ζάχαρο. «Με σωστή διατροφή και κίνηση, μειώνεις τον κίνδυνο. Και αν χρειαστεί φάρμακο, δεν είναι ήττα· είναι εργαλείο».
Το απόγευμα, ανεβήκαμε ένα μονοπάτι μέσα σε πευκοδάσος. Η Μαρία περπατούσε γρήγορα, κι εγώ λαχάνιαζα. «Αυτό είναι η άσκηση που λέμε εδώ: να πας κάπου με τα πόδια, να κουβεντιάσεις, να ιδρώσεις λίγο», μου είπε. Στην κορυφή μας περίμενε η θεία της, η Ειρήνη, με μια σαλάτα που μύριζε λεμόνι και ρίγανη. «Τρώμε απλά, αλλά σωστά», είπε. Φασόλια, χόρτα, ελαιόλαδο, καρύδια. «Δεν μετράω θερμίδες. Μετράω αν νιώθω ελαφριά και δυνατή». Σκεφτόμουν πόσο ξένος μου ήταν αυτός ο τρόπος.
Το βράδυ, καθίσαμε στην αυλή και ο Λεωνίδας ήρθε με ένα μικρό μπουκάλι κρασί. «Μη το φοβάσαι, αν είναι λίγο», είπε. Του εξομολογήθηκα ότι στην Αθήνα ένιωθα συχνά σαν ασθενής πριν καν αρρωστήσω. «Η μακροζωία δεν είναι μόνο χρόνια, είναι ποιότητα», απάντησε. «Να κοιμάσαι, να μιλάς με ανθρώπους, να τρως εποχιακά. Και να ζητάς βοήθεια όταν η ψυχική υγεία σου βαραίνει». Η Μαρία συμπλήρωσε: «Στην πόλη όλοι παριστάνουν ότι είναι καλά. Εδώ λένε “σήμερα δεν είμαι”, και το σέβονται».
Την τελευταία μέρα, πήγα ξανά στον κύριο Σπύρο για να του πω τι άλλαξα. «Έκοψα τα πολλά αναψυκτικά, έβαλα πρωινό, περπάτησα κάθε μέρα», του είπα. Εκείνος χαμογέλασε. «Έτσι ξεκινά η πρόληψη. Δεν κυνηγάς θαύματα, χτίζεις συνήθειες». Μου έγραψε μερικές εξετάσεις για όταν γυρίσω και μου τόνισε να μην πανικοβληθώ αν κάτι βγει οριακό. «Η θεραπεία δεν είναι πάντα χάπι. Μερικές φορές είναι πρόγραμμα και υπομονή». Στο καράβι της επιστροφής, κοίταξα το νησί να μικραίνει και ένιωσα, για πρώτη φορά μετά από καιρό, ότι μπορώ να φροντίσω την υγεία μου χωρίς φόβο.